Er zijn grofweg drie typen energiecontracten: vast (de prijs ligt vast voor de contractduur, doorgaans 1 tot 3 jaar), variabel (de prijs wordt jaarlijks of per kwartaal bijgesteld op basis van marktprijzen) en dynamisch (de prijs varieert per uur op basis van de actuele groothandelsmarkt). Voor zonnepaneel-eigenaren heeft elk type een ander risico- en kansenprofiel, en dat profiel verandert fundamenteel als de salderingsregeling in 2027 stopt.

Een vast contract biedt rust en zekerheid. U weet precies wat u betaalt voor de stroom die u afneemt, en ook de terugleververgoeding is doorgaans voor de contractduur vastgelegd. Dat is fijn als u geen zin heeft in het bijhouden van uurprijzen of het investeren in slimme automatisering. Het nadeel: u profiteert niet van periodes met lage marktprijzen, en als u veel teruglevert op momenten dat de marktprijs laag is, misloopt u niets — maar bij een dynamisch contract zou u op die momenten juist minder ontvangen. Vast werkt het best voor huishoudens die weinig flexibiliteit hebben in hun verbruikspatroon.

Een variabel contract volgt de gemiddelde marktprijs op jaarbasis. Dit geeft iets meer meebewegen met de markt, maar niet op uurprijsniveau. Voor zonnepaneel-eigenaren is het variabele contract een tussenoplossing: iets meer potentieel voordeel dan vast, maar zonder de complexiteit van dynamisch. De terugleververgoeding bij variabele contracten wordt ook periodiek herzien, wat zowel positief als negatief kan uitpakken.

Een dynamisch contract is het meest interessant voor zonnepaneel-eigenaren met een thuisbatterij en een energiemanagementsysteem. Met een dynamisch contract kunt u uw teruglevering en afname optimaal afstemmen op de uurprijzen. Op zonnige middagen wanneer de EPEX-prijs negatief of zeer laag is, levert u stroom terug (of slaat u die op) terwijl de netkosten meevallen. 's Avonds, als de prijs hoger ligt, verbruikt u de opgeslagen energie. Leveranciers als Tibber, Zonneplan en Vandebron bieden dergelijke contracten aan voor particulieren. Let bij vergelijking op het abonnementsgeld, de opslag per kWh en de terugleververgoedingsformule.

Wilt u overstappen? Controleer eerst de opzegtermijn van uw huidige contract — een vast contract heeft vaak een boeteclausule als u vroegtijdig wisselt. Gebruik de Consumentenbond Energievergelijker of Independer om de totale jaarkosten van verschillende contracttypen te simuleren op basis van uw eigen verbruiksprofiel. Na 2027, wanneer teruglevering minder oplevert, wordt het aantrekkelijker om te kiezen voor een contract dat uw eigenverbruik beloont en uw teruglevermoment maximaliseert. Bespreek uw situatie met uw installateur of een energieadviseur voordat u beslist.