Wat is netcongestie en waarom is het een probleem?
Netcongestie overbelasting van het elektriciteitsnet is in Nederland een snel groeiend probleem. Terwijl de vraag naar transportcapaciteit stijgt door de opkomst van zonnepanelen, windmolens, elektrische auto's en warmtepompen, kan de infrastructuur die groei niet altijd bijbenen. Met name op zonnige middagen in de zomer, wanneer honderdduizenden huishoudens tegelijkertijd maximaal stroom terugleveren, raken lokale netten overbelast. De zwaarst getroffen gebieden liggen momenteel in de provincies Zuid-Holland, Noord-Brabant en Gelderland, maar ook in delen van Friesland en Overijssel zijn problemen gemeld.
Mag uw netbeheerder teruglevering weigeren?
Het is belangrijk onderscheid te maken tussen de netbeheerder en de energieleverancier. De netbeheerder (zoals Stedin, Enexis of Liander) beheert de fysieke kabels en transformatoren. Zij kunnen in uitzonderlijke gevallen de teruglevering beperken als het net dreigt overbelast te raken dit heet een "afregelplicht" en is wettelijk geregeld. Uw energieleverancier, daarentegen, heeft in principe geen recht om teruglevering te weigeren enkel omdat het commercieel ongunstig is. De twee moeten niet door elkaar worden gehaald.
Uw rechten bij terugleverproblemen
Wanneer een netbeheerder de teruglevering tijdelijk beperkt vanwege congestie, heeft u als consument weinig directe mogelijkheden om dit te betwisten het is een technische noodmaatregel. Wel heeft u recht op transparante communicatie: de netbeheerder moet u informeren over de beperkingen en de verwachte duur ervan. Als de beperkingen structureel en langdurig zijn, kunt u bij de ACM navragen of de netbeheerder voldoende investeert in uitbreiding van de netcapaciteit in uw gebied.
Oplossingen: slim sturen en batterijopslag
Voor huishoudens in congestieregio's is het des te belangrijker om hun eigen zonnestroom zo veel mogelijk zelf te verbruiken. Een thuisbatterij is hiervoor de meest directe oplossing: u slaat de energie op die u anders zou terugleveren en gebruikt die later op de dag. Dit verkleint de piekbelasting op het net en beschermt u tegelijkertijd tegen de lage terugleververgoeding die u na 2027 ontvangt. Sommige thuisbatterijsystemen zijn zelfs uitgerust met een "grid-limiting" functie, waarbij de teruglevering aan het net automatisch wordt begrensd tot een ingesteld maximum.
Wanneer kunt u bezwaar maken?
De netbeheerders investeren de komende jaren tientallen miljarden euro's in netverzwaring. Tennet, de beheerder van het hoogspanningsnet, heeft een investeringsprogramma van meer dan €40 miljard tot 2030 aangekondigd. De regionale netbeheerders volgen met eigen programma's. Toch zal het jaren duren voordat alle knelpunten zijn opgelost. In de tussentijd doet u er verstandig aan om uw situatie te laten beoordelen door een erkend installateur, die u kan adviseren over de meest geschikte technische oplossing voor uw woning en regio.