Hoeveel capaciteit heeft u nodig?

De eerste stap bij het bepalen van de juiste batterijgrootte is inzicht in uw eigen verbruik en opwekking. Zoek in uw energierekening uw jaarverbruik op in kilowattuur (kWh). Het gemiddelde Nederlandse huishouden verbruikt zo'n 3.000 tot 3.500 kWh per jaar, maar een gezin van vier personen of een huis met elektrisch rijden of een warmtepomp kan richting 6.000 kWh of meer gaan. Noteer vervolgens de jaaropbrengst van uw zonnepanelen dit staat in de monitoring-app van uw omvormer of kunt u opvragen bij uw installateur.

Uw verbruiksprofiel als uitgangspunt

Een eenvoudige vuistregel: de ideale batterijcapaciteit ligt tussen 20% en 30% van uw jaarlijkse zonne-energieopwekking, uitgedrukt in kWh. Concreet rekenvoorbeeld: een huishouden verbruikt 4.000 kWh per jaar en wekt 4.500 kWh op met zonnepanelen. Zonder batterij wordt gemiddeld 40% van de zonnestroom direct verbruikt (1.800 kWh) en 60% teruggeleverd (2.700 kWh). Een batterij van 8 tot 10 kWh bruikbare capaciteit kan op productieve zomerdagen het dagelijks surplus grotendeels opslaan, waardoor het zelfverbruik stijgt naar 70-80%. Groter gaan heeft dan weinig extra effect: de batterij raakt in de zomer toch niet verder vol.

Vuistregel: capaciteit berekenen in drie stappen

Let op het verschil tussen nominale en bruikbare capaciteit. Een batterij van 10 kWh nominaal heeft doorgaans een bruikbare capaciteit (ook wel DoD, Depth of Discharge, genoemd) van 90 tot 95%, dus circa 9 tot 9,5 kWh in de praktijk. Sommige goedkopere systemen hanteren een DoD van slechts 80%, wat betekent dat u feitelijk maar 8 kWh kunt gebruiken. Vergelijk bij het kiezen altijd de bruikbare capaciteit, niet de nominale.

Rekening houden met degradatie en efficiëntie

Houd ook rekening met seizoensvariatie. In de zomer is de dagelijkse zonne-opbrengst hoog en raakt een gemiddelde batterij al vroeg in de middag vol. In de winter is de opbrengst laag en levert de batterij soms nauwelijks een bijdrage. Een te grote batterij die in de winter structureel halfleeg blijft, kost u geld zonder rendement op te leveren. De optimale batterijgrootte is dan ook gebaseerd op een gemiddeld voorjaars- of najaarsdag niet op de piekproductie in de zomer.

Aanbevolen capaciteit per type huishouden

Online rekentooltools helpen u bij een nauwkeurige berekening. De Consumentenbond biedt een batterijsimulator aan op zijn website, en ook diverse installateurs en leveranciers hebben eigen tools. Voer uw jaarverbruik, het aantal panelen en de oriëntatie van uw dak in, en de tool berekent de verwachte toename in zelfverbruik bij verschillende batterijgroottes. Laat u vervolgens informeren door een erkend installateur die kan op basis van uw slimme meter-data een nog preciezere inschatting maken.