Hoe zag het oorspronkelijke afbouwplan eruit?
De discussie over het einde van de salderingsregeling sleept al jaren. In 2019 werd voor het eerst serieus gesproken over afbouw, mede op aandringen van de netbeheerders die wezen op de toenemende druk op het elektriciteitsnet. Het oorspronkelijke plan dat het kabinet-Rutte IV in 2022 presenteerde, voorzag in een geleidelijke afbouw: van 100% saldering in 2023 naar 64% in 2025, 43% in 2026, en uiteindelijk 0% in 2031. Dit moest consumenten de tijd geven om zich aan te passen en te investeren in alternatieven zoals thuisbatterijen.
Waarom ging het afbouwplan van tafel?
Dat gefaseerde afbouwplan strandde echter in de Tweede Kamer. Een coalitie van oppositiepartijen en een deel van de coalitie zelf zorgde er in 2023 voor dat de eerste stap van de afbouw werd uitgesteld. De argumenten waren divers: consumenten zouden te weinig tijd hebben gehad om te anticiperen, de installatiecapaciteit voor thuisbatterijen was nog onvoldoende, en de economische impact in de energiecrisisjaren 2022–2023 maakte extra druk op huishoudens onwenselijk. Daardoor bleef de volledige salderingsregeling langer van kracht dan gepland.
De politieke beslissing: abrupt stop in 2027
Met de formatie van een nieuw kabinet in 2024 keerde het politieke tij. In plaats van de oorspronkelijke geleidelijke afbouw koos het nieuwe kabinet voor een harde knip: de salderingsregeling eindigt volledig per 1 januari 2027. Dit besluit werd ingegeven door een combinatie van budgettaire overwegingen salderen kost de schatkist indirect geld via lagere energiebelastinginkomsten en de wens om helderheid te scheppen voor de markt. Energieleveranciers en installateurs konden zo met een vaste datum plannen.
Reacties vanuit de sector en consumentenorganisaties
Consumentenorganisaties reageerden verdeeld. De Consumentenbond erkende dat er een einde aan de regeling moest komen, maar pleitte voor betere flankerende maatregelen: hogere subsidies voor thuisbatterijen, betaalbare dynamische contracten en transparante terugleververgoedingen. Zonne-energieverenigingen waren kritischer en wezen erop dat veel huishoudens hun investering hebben gedaan op basis van de verwachte rendementen onder de salderingsregeling. Een abrupte stop zou die berekeningen fundamenteel verstoren.
Wat betekent dit voor zonnepaneel-eigenaren?
Wat de besluitvorming verder compliceert, is dat de politiek ook in 2025 nog niet volledig stil stond. Verschillende Kamermoties vroegen om aanvullende bescherming voor huishoudens die zonnepanelen hadden aangeschaft vóór een bepaalde peildatum. Hoewel deze moties uiteindelijk niet tot wetgeving leidden, illustreren ze hoe gevoelig het dossier politiek gezien nog steeds is. Voor consumenten is de belangrijkste les: reken niet op verdere uitstel en begin nu met uw voorbereiding op het nieuwe systeem dat per 2027 van kracht wordt.